Tilde: Ohar osagarriak ​Algae entzuteko

Elkarrizketa Tilderekin

 

Nolakoa izan da Algae osatzeko prozesua?

MATI PANDO -Normalean nik eramaten ditut ideiak letra eta melodia moduan landuta.

CARLOS SÁNCHEZ -Mati ez da leloak egiteko oso zalea, orduan ideia hori, melodia bati buruzko ideia soila zena, abesti bihurtu behar duzu. Orduan, asko entzun behar duzu zer gertatzen den nora joan nahi duzun jakiteko, ez baituzu ‘bale, goazen hona’ dioen lelorik, eta, gero, leloa amaitzen denean, beste nobaitera… Ez, ba. Gertatzen denaren arabera, leku batera edo bestera eramango zaitu.

CARLA SUZART -Bilatu, esperimentatu, forma, gauza, sonoritateak, tonalitateak, konpasak eta ulertu, sentitu, zer zen onena abesti honentzat. Zer eskatzen du?

MARIO VÉLEZ -Metrikaz ez gara inoiz arduratzen, ez dugu esaten ‘begira, abesti hau 3/4 izango da, abesti hau 5/4’. Ez, abestia eta ondoen datorkiona garatu, besterik ez dugu egiten.

CARLA SUZART -Letrak, nire ustez, nolabait bideratzen gintuen esparru ezberdinak, tonalitate ezberdin eta metriko desberdinak esploratzera. Abesti beraren barruan hainbat metrika probatzen ditugu, baita diskoan ere, panorama orokorrean aniztasun erritmiko bat dago, tinbre-aniztasun bat, tonu-aniztasun bat.

CARLOS SÁNCHEZ -Honen guztiaren doinua da kantak egitera garamatzana. Askotan gertatzen dena da Mati motibo melodiko batean dagoela eta, bitartean, harmonia mugitzen ari dela. Beraz, doinu horrek akorde batean zein bestean desberdin funtzionatzen du. Eta hori nahikotxotan gertatzen da diskoan.

MATI PANDO -Harmoniak kolorez eta ñabarduraz beteta daude, harmoniak leku askotara eramaten baitzaitzake.

CARLA SUZART -Kantuaren zati bakoitza probatu eta probatu genuen, zati oro. ‘Tira, eta zer egingo dugu? hemen alda dezakegu, honek aldaketa bat eskatzen duelako. Letrak horri buruz hitz egiten du. Beraz, bira egin dezakegu hemen, letrak dioenera gehiago hurbiltzeko. Nola egin dezakegu hori? Agian horrelako atmosfera bat, edo bestelakoa ‘. Orduan oso lan zehatza izan zen.

CARLOS SÁNCHEZ -Tentsiodun akordeak daude, koatriadak daude… sotiltasun harmonikoak daude, esan dezagun horrela. Eta, era berean, niri pertsonalki Tildetik gustatzen zaidan beste gauza bat da une atmosferiko batzuk ere badaudela, harmonikoki ‘manera’ dei genitzakeenak, koloreak dituztenak. Teknikoki hitz egiten badugu, izan ere, niri asko gustatzen zait modu dorikoa, izan ere, zera, minorra da, baina seigarren maiorra du eta horrek atmosfera eta kolore batzuk sortzen ditu.

MATI PANDO -Niretzat bidaia bat bezalakoak dira, paisaiak dituztelako, koloreak. Harmoniek kolore asko ematen dituzte, aberastasun handia dute eta istorioak ere oso intimoak edo oso errozkoak dira. Oso hegodunak eta oso sustraidunak.

Zeri erantzuten dio albumaren izenburuak?

MARIO VÉLEZ – ‘Algae’, albumaren izenburua… funtsean, gure diskografia ia osoan natura nahiko barruan dago eta, bereziki album honetan itsasoa nahiko presente dago. Orduan, itsasoko elementuen artean, azkenean ‘Algae’-rekin egin genuen topo. Alga elementu bitxia da; izan ere, sinplea dirudi, eta ez da gutxiesten, baina ez du balio handirik, eta itsas munduan funtsezkoa da.

MATI PANDO -Disko honek itsaso handia du, asko agertzen da itsasoa disko honetako abesti askotan.

CARLA SUZART -Aho batez uste izan genuen ur asko dagoela. Itsasoa oso presente dago hor, oso indartsu.

Nolakoak izan dira grabazioa eta nahasketa?

CARLOS SÁNCHEZ -Argi geneukan denok batera grabatu nahi genuela, zuzenean.

CARLA SUZART -Hukot Studion grabatu dugu, Milorekin. Milo maitagarria da, grabazioa sinestezina izan da guretzat. Astebetez joan ginen estudiora.

CARLOS SÁNCHEZ -Kasu honetan, ekoizpena lokalean hasten da.

CARLA SUZART -hainbestetan entseatu genuen, hainbeste jo genituen kantuak, non egun batean denak grabatu bakenituen oinarriak.

MARIO VÉLEZ -Milok grabatu zuen. Carlesek, gitarra-jotzaileak nahastu zuen, eta oso argi baitauka diskoak zer soinu behar duen.

CARLOS SÁNCHEZ -Neuk nahastu nuen lan hori burutu samar neramalako. Oso argi neukan nola nahi zuen gauzak entzutea, Tildek bezala.

Nola gomendatzen duzue Algae entzutea?

MATI PANDO -Nik uste dut Tilderen diskoari hainbat entzuketa eman behar zaizkiola, ñabardura, xehetasun eta dinamika asko dituen diskoa delako.

CARLOS SÁNCHEZ – Hainbat entzuketa behar dituzu, eta, adibidez, Flandriako sonoritateekin aurreiritziren bat baduzu, lehen entzuketa agian ez. Baina, beharbada, maiteminduko zaitu halako sonoritateetara ere zabaltzen zaituenean.

CARLA SUZART -Nik uste dut diskoaren entzunaldi ugari behar direla xehetasunetan sentsibilitatea atzeman ahal izateko.

CARLOS SÁNCHEZ -Guai dago lehenengo entzualdiaren amaierara ez iristea; izan ere, niri behintzat, disko bat lehenengoan sartzen zaidanean, oso azkar erretzen dut normalean.

MARIO VÉLEZ -Nik uste dut disko entzunerraza dela, ahal den neurrian. Entzun egin behar da. Abesti luzeak dira, trinkoak, aldaketa asko, ez oso estribillo arrunta, baina nik uste dut erraz entzuten dela, Matiren doinuek, gitarraren eta baxuaren harmoniek edo erritmoek zati bakoitza asko arnasten uzten dutelako. Ez da aldaketa-erokeria, baina alde bakoitzak bere lekua du, eta uste dut nahiko ondo gidatuta daudela eta atsegina dela. Ez da oso arraroa.

CARLOS SÁNCHEZ -Amaieran, bai. Dauzkazun elementuekin, egin dezakezuna egiten duzu onena lortzeko asmoz, horrela izan da.

CARLA SUZART -Espero dut goza dezazuen entzunaldia.