Lehen album harrigarri hark (Asma, ebakia, afonia eta zapalketa) 2020ko etenaldian harrapatu gintuen denok. Handik urtebetera, Santo Rostrorekin split zoragarri bat atera zuten Cemënterik, eta horrekin guztiarekin azken aldiko musika albiste onenetako bat bihurtu dira. Izan ere, taldea ondo pasatzeko asmoz sortu bazen ere, denboraren poderioz, Carlos Arcosek, Joan Lorenzok eta Alejandro eta Guillermo Cebrián anaiek osatutako banda (El eje del mäl) abesti zorrotzak fakturatzeko makina bihurtu da, dantzan aske egitera eramaten duten oinarri erritmikoekin eta letra sarkastiko eta argigarri bereziekin.
Abesti gogoangarriak dira, eta horiei gehitu behar zaizkie «Panorama en llamas» izeneko bigarren lan honetan bildutako aleak. Pandemiaren okerrenean sortutako diskoa da, eta hiru egunetan grabatu dute Marco Velascorekin (El Mirador). Santi Garciak nahastu du Ultramarinosen. Bertan, betiko banda bera aurkitzen dugu, betiko intentsitatearekin eta sendotasunarekin, bai, baina kontuz: orain leku berri batetik sortzen dute. «Panorama en llamas» rock obra handi bat da, artikulazio dosifikatuko punk-tresna bat, eta bere zorroztasunak eta literaltasun bihurriak maisuki hiltzen du pieza bakoitza, corpus koherente bat osatuz, zeina gai baita hondamen zamalkariari eta agertzen den desolazioari buruz gogoeta eginarazteko. Azken finean, albumaren izenburuak berak dioen bezala, sugarrak belaunetan dituen panorama bat proiektatzen du.
Horrela, bada, Hugo Alonsoren azal zoragarritik hasi eta diskoko azken kanturaino, Alacanteko bandak egungo egoera geopolitikoa islatzea lortu du, turbo-kapitalismoaren ondorio ekologikoak aipatzea eta halako inpugnazio poetiko batetik erantzutea. Cemënterik bere lehen etapan eskuratutako lengoaia gainditu du (nahiz eta «Dennis Rodman», «25 a 1» eta «Otro ataque» jugularraren zuzeneko ufadak izan), berea ausardiaz izenpetuz. Idiosinkrasia nabarmena da «Vacaciones en el frente» harribitxian, bai eta «Vietnam me mata», «Venimos de la nada» edo «Constelaciones» kantuek goratzen dituzten keinu formal berrietan ere, eta, gainera, «Panorama en llamas» diskoa beharrezko bihurtzen dute.
