2023an «Rosario de concesiones» diskoarekin debutatu ondoren, rockaren josturak luzatuz eta musika angeluar, eder eta bortitzeko unibertso oso bat aurkituz, bere espezieko talde bakar bihurtu zutena, Ensaña bere bigarren lan luzearekin itzuliko da, «Simonía» izenekoa. Brazil estudioan grabatu eta Javier Ortizekin nahastuta, oraingoan Daniel Ardura, María Saenz eta David Comasek osatutako hirukoteak album sailkaezin bat sinatu du, post-hardcore, slow core eta math-rock imajinagarrien eszena garaikideei aplikatzen dien edozein arau kontserbadore aurkaratzen duena, eta, hala egiten du, kantuaren kontzeptu berri bat, berea, eboluzionatu duen pultsu elukubratibo bikain bati esker.
Pandiatonismo, akordeak polifonia modalean gainjartze eta disonantzia eta kontsonantzien arteko uztarketa dotorearen bidez, zentro tonalaren anbiguotasuna nahi bezala nabarmentzen dutelarik, Xixoneko bandak gordin bezain sofistikatu jotzen duen errepertorioa taxutzen du —bi noranzkoetan onena—, zeinaren anti poparen ikuspegia amalgamazko metriketan egituratzen den, zeinak hurrenez hurreneko progresioetan elkartzen diren eta aldamio narratibo harrigarrietan zehar igarotzen diren. Diskoa basakeria hutsa da, gutxigatik banda suntsitu ez duen grabaketa miragarri horietako bat (Alex Canalesek taldea utzi zuen saioen erdian) edertasuna asmo formaltzat hartuta —edo, hobeto esanda, harekiko harreman berezitzat—. Gaztelaniazko eta katalanezko lirika zirraragarri batek zabaltzen du abstrakzioa, ahots desberdinekin tartekatzen gaitu, figuratiboa dena gainditzen du eta gure irudimena originaltasunez aktibatzen du.
Bada, beste arlo eta diziplina batzuetan gertatzen den bezala, musikan ere bi talde handitan banatzen ditugu obrak: ausartenak edo abangoardistenak alde batetik,eta kontserbadoreenak edo formalistenak bestetik. Era berean, egileak beren nortasun, hizkuntza eta ahots handiago edo txikiagoaren arabera epaitzen ditugu, edo besteen faktura eta erreferenteetara zein neurritan jotzen duten. Kasu honetan, eta a priori aipa ditzakegun eragin guztiekin ere, ahoskeraren adibide baten aurrean gaude argi eta garbi, izaera eta idiosinkrasia dituena, zeinaren objektu formalak generoen arteko mugak desitxuratzen dituen eta rockaren munduan ahal den marra gorriak lausotzen dituen, are gaztelaniaz eta katalanez ere. Tramankuluaren adierazkortasunak poetika eta politika adierazten du, eta haren gozamena areagotu egiten da entzute berri bakoitzarekin, aurrez pentsatutako agindurik onartzen ez duen musika-hizkuntza berezi bati esker. Ensaña aparteko banda bat da, intuizioa logikaren gainetik jartzen duen esperientzia estetiko bat eragiteko gai delako, eta erreakzio, sentimendu eta interpretazio semantikoak sortzen ditu, baztertzaileak ez direnak, erraz deskriba daitezkeenak, ezta hitz egitera murriztu daitezkeenak ere, baina gure abstrakzio-gaitasuna bultzatzen dutenak, gure sentiberatasun subliminala probokatzen dutenak eta gure heldutasun gogoetatsua zalantzan jartzen dutenak.
